Leerkaart 1.4: Oefening 1: contouren en doorsnede tekenen¶

Workshop 1 | Vorige: 1.3 Oefening 1: gescande pot- of scherftekening importeren | Volgende: 1.5 Oefening 2: foto van vlak object of kleine vondst overtrekken

Workshop: 1
Duur: 75 tot 90 minuten
Software: Inkscape

Leerdoel¶

Na deze leerkaart kun je de belangrijkste contouren, profielzijde en doorsnede van een pot- of scherftekening overtrekken als vectorlijnen.

Wat ga je leren?¶

Je leert:

• middenas en hulplijnen maken
• contour tekenen met de Bézier-pen
• knooppunten corrigeren
• lijngewichten toepassen
• doorsnede tekenen
• scanruis negeren
• vectorlaag controleren zonder scan

Aanbevolen extra lagen¶

Voor netter werken kun je deze lagen gebruiken:

scan_onderlaag
hulplijnen
contouren
doorsnede
arcering
tekst_en_schaal

Voor een eerste oefening is één laag vector_tekening voldoende, maar aparte lagen zijn beter.

Stap 1: Hulplijnen maken¶

Maak eventueel:

• verticale middenas
• horizontale randlijn
• bodemlijn
• begrenzing van de doorsnede
• maatlijn of diameterlijn

Gebruik voor hulplijnen:

• dunne lijn
• eventueel lichtgrijs
• eventueel gestippeld

Stap 2: Contourlijn tekenen¶

1. Selecteer de Bézier-pen.
2. Sneltoets: B.
3. Zoom in op de contour.
4. Klik langs de buitenrand.
5. Plaats knooppunten vooral waar de richting verandert.
6. Gebruik niet te veel punten.
7. Druk op Enter om de lijn af te sluiten.
8. Corrigeer met het knooppuntgereedschap.
9. Sneltoets knooppuntgereedschap: N.

Waar plaats je knooppunten?¶

Vooral bij:

• rand
• knik
• buik
• voet
• breukvlak
• overgang naar doorsnede

Stap 3: Knooppunten corrigeren¶

1. Selecteer de lijn.
2. Kies het knooppuntgereedschap.
3. Verschuif knooppunten waar nodig.
4. Maak bochten vloeiend met de handgrepen.
5. Verwijder overbodige knooppunten.

Vuistregel¶

Volg de vorm van het object, niet de toevallige rafels van de scan.

Stap 4: Lijngewichten toepassen¶

Voorstel:

Onderdeel	Lijndikte	Lijnstijl
Hoofdcontour	0,35 mm	doorgetrokken
Binnenlijn of detail	0,25 mm	doorgetrokken
Hulplijn	0,15 tot 0,25 mm	gestippeld
Doorsnede	0,35 tot 0,50 mm	doorgetrokken
Breukvlak	0,25 mm	doorgetrokken of licht onregelmatig

Stap 5: Doorsnede tekenen¶

1. Teken eerst de buitenlijn van het profiel.
2. Teken daarna binnenlijn of wanddikte.
3. Gebruik een iets zwaardere lijn voor het belangrijkste profiel.
4. Controleer of doorsnede, rand en bodem logisch aansluiten.

Let bij een scherf vooral op:

• randvorm
• wanddikte
• breukvlak
• stand van de scherf
• eventuele versiering

Stap 6: Aanzichtzijde tekenen¶

Teken alleen wat archeologisch relevant is:

• buitencontour
• breukvlakken
• versiering
• groeven
• relevante binnenlijnen

Teken niet automatisch:

• vlekken
• schaduw
• stof
• scanruis
• toevallige potloodruis

Automatisch overtrekken¶

Inkscape heeft Pad > Bitmap overtrekken.

Gebruik dit in deze oefening hoogstens als demonstratie. Automatische vectorisatie volgt pixels, vlekken en ruis. Archeologisch tekenen vraagt juist om selectie en interpretatie.

Controle zonder scan¶

1. Zet scan_onderlaag uit.
2. Bekijk alleen de vectorlijnen.
3. Controleer:
   • zijn de contouren rustig?
   • is de doorsnede herkenbaar?
   • is de middenas duidelijk?
   • zijn hulplijnen niet te dominant?
   • zijn lijngewichten consequent?
4. Zet de scanlaag weer aan.
5. Controleer of belangrijke informatie ontbreekt.

Veelvoorkomende fouten¶

• scan per ongeluk verschoven
• te veel knooppunten
• bibberige lijnen
• lijndiktes door elkaar
• doorsnede en aanzicht sluiten niet logisch aan
• scanruis overgenomen als objectinformatie

Resultaat¶

Een eenvoudige digitale pot- of scherftekening met:

• scan als onderlaag
• vectorcontouren
• profiel of doorsnede
• eventueel middenas
• consequente lijnvoering

Controlelijst¶

• [ ] Hoofdcontour is rustig getekend
• [ ] Doorsnede is herkenbaar
• [ ] Lijngewichten zijn consequent
• [ ] Scanruis is niet klakkeloos overgenomen
• [ ] Knooppunten zijn beperkt en logisch geplaatst
• [ ] Vectorlijn blijft leesbaar zonder scan
• [ ] Bestand is opgeslagen als SVG

---

Workshop 1 | Vorige: 1.3 Oefening 1: gescande pot- of scherftekening importeren | Volgende: 1.5 Oefening 2: foto van vlak object of kleine vondst overtrekken

---