Leerkaart 1.5: Oefening 2: handgemaakte vondsttekening uitwerken¶

Workshop: 1
Duur: 90 minuten
Software: Inkscape

Titel¶

Van handgemaakte vondsttekening naar digitale vectortekening

Leerdoel¶

Na deze leerkaart kun je een scan of foto van een handgemaakte vondsttekening gebruiken als onderlaag en die uitwerken tot een nette digitale vectortekening.

Geschikt bronmateriaal¶

Bijvoorbeeld:

• pot- of scherftekening op papier
• tekening van een vondst uit een veldboek of documentatiemap
• handmatige detailtekening met maatvoering
• oefenblad met contour, doorsnede, breukrand of versiering

Deze oefening gaat niet over het tekenen van een fysiek object vanaf het object zelf. Het bronmateriaal is een bestaande handgemaakte tekening.

Eisen aan de scan of foto¶

Gebruik bij voorkeur bronmateriaal met:

• de volledige tekening in beeld
• scherpe lijnen
• zo weinig mogelijk perspectiefvertekening
• schaal, maatvoering of bekende afmeting
• leesbare labels of vondstnummers
• voldoende contrast tussen papier en lijn

Niet geschikt:

• scheve of onscherpe opname
• ontbrekende schaal of maatvoering
• afgesneden rand of doorsnede
• sterk gekreukeld papier
• schaduwen die lijnen onduidelijk maken

Aanbevolen bestandsnaam¶

AVKP_OEF02_VONDSTTEKENING01_bron.jpg

Aanbevolen mapstructuur¶

OEF02_vondsttekening/
├── bron/
│   └── AVKP_OEF02_VONDSTTEKENING01_bron.jpg
├── werkbestand/
│   └── AVKP_OEF02_VONDSTTEKENING01_vector.svg
└── export/
    ├── AVKP_OEF02_VONDSTTEKENING01_vector.pdf
    └── AVKP_OEF02_VONDSTTEKENING01_vector.png

Aanbevolen lagen¶

00_bron
01_contour
02_doorsnede_en_details
03_schaal_en_tekst
04_onzeker

Optioneel:

hulplijnen
labels_origineel
labels_nieuw

Stap 1: Bron importeren¶

1. Open Inkscape.
2. Zet documenteenheid op mm.
3. Importeer de scan of foto via Bestand > Importeren.
4. Plaats de bron op laag 00_bron.
5. Verlaag de dekking naar 30 tot 50 procent.
6. Zet de bron recht als dat nodig is.

Stap 2: Schaal controleren¶

1. Zoek een schaalbalk, maatlijn of bekende afmeting in de tekening.
2. Teken een controlelijn over die bekende lengte.
3. Controleer in Inkscape of deze lijn dezelfde lengte heeft.
4. Schaal de bron zo nodig.
5. Controleer opnieuw.
6. Vergrendel daarna de bronlaag.

Voor deze oefening is praktisch correct voldoende. Voor publicatiewerk moet dit nauwkeuriger.

Stap 3: Hoofdcontour tekenen¶

1. Activeer laag 01_contour.
2. Selecteer de Bézier-pen.
3. Teken de hoofdcontour over.
4. Plaats knooppunten vooral waar de richting verandert.
5. Corrigeer met het knooppuntgereedschap.

Volg de bedoeling van de handgetekende lijn, niet elke papiervezel, vlek of kleine afwijking in de scan.

Stap 4: Doorsnede en details tekenen¶

Activeer laag 02_doorsnede_en_details.

Teken wel:

• profiel- of doorsnedelijn
• breukrand
• randverdikking
• relevante versiering
• maatlijnen die nodig zijn voor begrip
• duidelijke onzekerheid of reconstructie

Teken niet zomaar:

• papierstructuur
• gumsporen
• scanruis
• vlekken
• toevallige krasjes
• oude hulplijnen zonder betekenis

Stap 5: Lijngewichten instellen¶

Voorstel:

Onderdeel	Lijndikte	Lijnstijl
Hoofdcontour	0,35 mm	doorgetrokken
Belangrijke binnenlijn	0,25 mm	doorgetrokken
Fijne detail- of versieringslijn	0,18 tot 0,20 mm	doorgetrokken
Onzeker of gereconstrueerd deel	0,20 tot 0,25 mm	gestippeld
Maatlijn	0,15 tot 0,20 mm	doorgetrokken
Arcering	0,10 tot 0,15 mm	dun en rustig

Stap 6: Labels en schaal toevoegen¶

1. Activeer laag 03_schaal_en_tekst.
2. Neem noodzakelijke labels over of maak ze opnieuw leesbaar.
3. Voeg een schaalbalk toe.
4. Voeg eventueel vondstnummer, tekeningnummer of contextnummer toe.

Gebruik tekst alleen waar die de tekening begrijpelijker maakt.

Stap 7: Metadata toevoegen¶

Voeg minimaal toe:

Oefening:
Tekeningtype:
Vondstnummer of context:
Getekend door:
Gedigitaliseerd door:
Datum:
Schaal:
Bronbestand:

Voorbeeld:

OEF02_VONDSTTEKENING01
Handgemaakte vondsttekening
Gedigitaliseerd door: [naam]
Datum: [datum]
Schaal: 1:1
Bron: AVKP_OEF02_VONDSTTEKENING01_bron.jpg

Stap 8: Controle zonder bron¶

1. Zet 00_bron uit.
2. Controleer:
   • is de tekening zelfstandig leesbaar?
   • is de hoofdcontour rustig?
   • zijn details niet te zwaar?
   • is de schaalbalk aanwezig?
   • zijn breuk, rand, profiel of versiering duidelijk?
   • zijn onzekere delen herkenbaar?
3. Zet de bron weer aan.
4. Controleer of belangrijke informatie ontbreekt.

Resultaat¶

Een digitale vondsttekening met:

• scan of foto van de handgemaakte tekening als vergrendelde bronlaag
• aparte vectorlagen
• gecontroleerde schaal
• hoofdcontour
• relevante details
• schaalbalk
• metadata
• export naar PDF of PNG

Controlelijst¶

[ ] Bron is een handgemaakte tekening
[ ] Scan of foto is scherp en bruikbaar
[ ] Bron bevat schaal, maatvoering of bekende afmeting
[ ] Bron staat op aparte vergrendelde laag
[ ] Schaal is gecontroleerd
[ ] Hoofdcontour is rustig en herkenbaar
[ ] Details zijn relevant gekozen
[ ] Lijngewichten zijn consequent
[ ] Ruis, vlekken en papierstructuur zijn niet klakkeloos overgenomen
[ ] Schaalbalk is toegevoegd
[ ] Metadata zijn toegevoegd
[ ] SVG is opgeslagen
[ ] PDF of PNG is geëxporteerd

---

Workshop 1 | Vorige: 1.4 Oefening 1: contouren en doorsnede tekenen | Volgende: 2.1 Eenvoudige veldtekening of opgravingsplattegrond

---